An vị tượng Đức Đại Vương Dương Đô

(daidoanket.vn) - Sau gần 3 năm phát tâm trùng tu, tôn tạo Lăng mộ, Đền thờ Đức Đại Vương Dương Đô, chiều 28/3, xã Hương Bình (tỉnh Hà Tĩnh) phối hợp với Công ty TNHH xăng dầu Giang Nam (chủ đầu tư) tổ chức Lễ an vị tượng Đức Đại Vương Dương Đô.

Đại biểu tham dự buổi lễ. Ảnh: Hạnh Nguyên.

Tham dự buổi lễ, về phía Trung ương có Ủy viên Trung ương Đảng,  Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương Hoàng Trung Dũng, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Duy Giảng. Về phía tỉnh Hà Tĩnh có Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Trần Báu Hà.

Vị tướng nhiều chiến công hiển hách

Sử sách ghi lại, Đức Đại Vương Dương Đô (?-1676), thuở nhỏ có tiếng thông minh, có chí học hành và sức khoẻ hơn người, lại có tài văn võ hiếm ai sánh kịp. Lớn lên, tiếng lành đồn xa, được huyện và tổng cử làm cai quản tổng Thổ Hoàng, kiêm kiểm soát các tổng Phúc Lộc, Chu Lễ, Quy Hợp (bấy giờ Hương Khê gồm có các tổng Phương Điền, Thổ Hoàng, Phúc Lộc, Chu Lễ và Quy Hợp).

Khu mộ Đức Đại Vương Dương Đô. Ảnh: Hạnh Nguyên.

Vào những năm đầu và giữa thế kỷ XVII, nước nhà có loạn “giặc núi” ở vùng biên giới phía Tây của Tổ quốc gồm 12 động, sách từ xã Phú Gia giáp dãy Trường Sơn sang tận nước Lào, làm cho nhân dân địa phương điêu đứng và khổ sở nhiều bề.

Nhà vua biết ông Dương Đô là người có tài thao lược, lại thông hiểu địa bàn vùng đất này nên triệu ông về Kinh đô Thăng Long, giao cho chức Quản cơ, cấp bằng “Vệ quốc đốc binh”, phong làm Tướng quân chỉ huy một đội quân được tuyển từ 3 tổng Chu Lễ, Phúc Lộc và Quy Hợp, ngày đêm luyện tập và đóng đồn ở xã Trúc Lâm (vùng chợ Trúc - xã Hương Bình ngày nay).

Sau khi quân lính thành thạo võ nghệ, kỹ chiến thuật nhà binh, ông dẫn đến vùng biên ải dẹp trừ “giặc cỏ” ở sông Nại Hà, nhằm bảo toàn lãnh thổ thiêng liêng nơi biên cương Tổ quốc.

Với tài trí vốn có của mình, cộng thêm kinh nghiệm và am hiểu địa phương khi còn làm tổng quản, ông đã chỉ huy quân lính đánh tan “giặc núi” và tiếp tục nhiệm vụ ngày đêm tuần tra biên giới, quét sạch tàn dư quân giặc, bảo vệ cho nhân dân yên ổn làm ăn, sinh sống.

Cổng vào khu lăng mộ được xây dựng uy nghi. Ảnh: Hạnh Nguyên.

Nhờ lập được nhiều chiến công xuất sắc, ông đã được triều đình nhà Lê phong tước “Hầu” (Ngọc Khê Hầu); sau đó được phong lên tước Công, một trong những tước vị cao thời Hậu Lê.

Đội quân của ông trên đà chiến thắng nhưng chẳng may trong lúc đưa quân đi tuần tra biên giới, đêm đến nghỉ tại trận tuyến cũ ở núi Nhạc Sơn, thôn Phú Lâm, xã Phú Gia (nay là xã Hương Khê), ông mắc võng nằm ngủ dưới sự canh gác của quân lính, đột nhiên có một con hổ dữ xông tới cắn ông chết, đó là đêm 16/2/1676.

Hạ điện, Trung điện, Thượng điện của dự án đã hoàn thành. Ảnh: Hạnh Nguyên.

Quân lính hò hét và đuổi được hổ dữ và đưa thi hài ông về quê an táng. Trên đường về xã Phúc Đồng, trời đã xế chiều, họ để thi hài ông tại đây qua đêm để sáng mai tiếp tục lên đường. Đêm đó thi hài ông bị mối vun cao.

Cho đó là điềm “thiên táng”, về sau nhân dân địa phương lập đền thờ ông, gọi là Đền Ngàn Trụ, thuộc xã Phú Gia (nay là xã Hương Khê). Để tưởng nhớ, ghi công của ông, nhân dân xã Phú Gia, xã Hương Long, xã Hương Bình (nay là xã Hương Bình) đã lập Đền thờ, hiện nay trên địa bàn xã Hương Bình đang có 4 Đền thờ vị thần “Đô đô thống chế tổng quản Ngọc Khê hầu” gồm: Đền Ngàn Trụ, Đền Khe Trẹ, Đền Phúc Ấm và Đền Nhà Rồng.

Giếng cổ đang được tu bổ. Ảnh: Hạnh Nguyên.

Riêng tại Đền Phúc Ấm, các triều Vua nhà Nguyễn, từ Vua Tự Đức đến Vua Khải Định đã ban sắc phong tôn ông làm Thành hoàng làng Phúc Ấm.

Phần mộ của ông được an táng tại xã Phúc Đồng cũ (nay là xã Hương Bình), được nhân dân và hậu duệ dòng họ Dương thờ phụng. Hằng năm cứ đến ngày 16/2 (âm lịch), chính quyền và nhân dân long trọng tổ chức Lễ hội rước sắc phong thần, tưởng nhớ đến Võ tướng lập nhiều chiến công giúp dân, cứu nước.

Sau phần lễ đến phần hội. Hội Đền là nơi diễn ra, bảo lưu nhiều sinh hoạt văn hóa truyền thống, góp phần thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng, làng xã.

Do biến thiên lịch sử, chiến tranh và thời gian, đền trong và đền ngoài đã bị hủy hoại, hiện nay chỉ còn ngôi mộ có dòng chữ phía trước “Vạn Cổ Anh Linh” nghĩa là: “Ngàn năm linh thiêng” và cùng 1 giếng nước.

Phát tâm xây dựng công trình quy mô

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH xăng dầu Giang Nam Dương Đức Thành cho biết, năm 2023, Công ty TNHH xăng dầu Giang Nam tổ chức Lễ khởi công, động thổ xây dựng, tu bổ Lăng mộ và Đền thờ Đức Đại Vương Dương Đô.

Đại biểu dâng dương làm lễ an vị tượng Đức Đại Vương Dương Đô. Ảnh: Hạnh Nguyên. 

Sau hơn 3 năm nỗ lực triển khai, đến nay Dự án đã hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng để tri ân 350 năm ngày mất của Đức Đại Vương Dương Đô.

Ông Dương Đức Thành, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH xăng dầu Giang Nam phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Hạnh Nguyên.

Dự án gồm 3 giai đoạn, giai đoạn 1 gồm khu lăng mộ, lư hương, cổng đá, mộ kiệu, hương án - giường thờ, nghê đá, voi đá, võ sĩ, ngựa đá, các vòng tường trong ngoài, hậu chẩm đã hoàn thành.

Giai đoạn 2 gồm hạ điện, trung điện, thượng điện và các hạng mục nội thất đã hoàn thành. Giai đoạn 3 đang triển khai thi công, phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.

Tượng Đức Đại Vương Dương Đô cao 1,8m; rộng 1,3m. Ảnh: Hạnh Nguyên.

“Để góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của di tích, danh nhân lịch sử, thông qua đó giáo dục truyền thống yêu quê hương, đất nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau, đặc biệt là đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, Công ty Xăng dầu Giang Nam rất hân hạnh được làm chủ đầu tư, phối hợp với xã Hương Bình kêu gọi các mạnh thường quân, nhà hảo tâm chung tay, góp sức đầu tư xây dựng Đền thờ và Lăng mộ Đức Đại Vương Dương Đô”, ông Dương Đức Thành - Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH xăng dầu Giang Nam khẳng định.

Ông Đặng Quốc Bảo, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Bình phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Hạnh Nguyên.

Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH xăng dầu Giang Nam bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đến sự đồng hành của các nhà hảo tâm và mong muốn, sau khi hoàn thành nơi đây sẽ trở thành công trình văn hóa tâm linh, cùng với những di tích đã có trên địa bàn xã Hương Bình sẽ là quần thể những địa danh mang dấu ấn lịch sử, góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tạo tiền đề để phát triển hình thức du lịch tâm linh của tỉnh Hà Tĩnh nói chung và xã Hương Bình nói riêng. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống tinh thần, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Bình Đặng Quốc Bảo khẳng định: Việc được trùng tu, tôn tạo Lăng mộ và Đền thờ Đức Đại Vương Dương Đô ngày hôm nay không chỉ là sự tri ân công đức của bậc tiền nhân có công với dân, với nước, mà còn là nguyện vọng tha thiết của nhân dân địa phương nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và giáo dục truyền thống hào hùng cho thế hệ mai sau.

Nguồn: daidoanket.vn