Các nhà máy lọc dầu châu Á đang có vị thế thuận lợi để vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ đến người mua ở các khu vực khác, khi xung đột tái bùng phát ở Trung Đông và lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Nga làm giảm nguồn cung.

Các nhà máy lọc dầu châu Á đang có vị thế thuận lợi để vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ đến người mua ở các khu vực khác. (Ảnh minh họa)

Trong bối cảnh thị trường nhiên liệu ở châu Âu và Mỹ đã bắt đầu cho thấy dấu hiệu khan hiếm kỷ lục, các nhà máy chế biến nhiên liệu châu Á đang có sẵn lượng hàng tồn kho để bán, cũng như lượng dầu thô dự trữ được thu mua trong thời gian tạm lắng giao tranh trước đó. Điều này có nghĩa là họ đang ở vị thế thuận lợi để tận dụng lợi nhuận cao.

Tuy nhiên, triển vọng có thể thay đổi nhanh chóng khi thị trường đối mặt với một vòng biến động mới sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran tan vỡ trong bối cảnh làn sóng tấn công mới tập trung vào eo biển Hormuz. Mặc dù sự trở lại của xung đột đã đẩy giá dầu thô tăng, giá các sản phẩm dầu mỏ khác đã tăng mạnh hơn. Điều này một phần là do Moscow gần đây đã ngừng xuất khẩu dầu diesel sau một loạt các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy của nước này.

Tình hình hiện tại đảo ngược hoàn toàn so với những gì châu Á phải đối mặt trong giai đoạn đầu của xung đột Mỹ - Iran, khi việc đóng cửa eo biển Hormuz ban đầu đã cắt đứt nguồn cung dầu thô, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nhà máy chế biến. Giờ đây, Trung Quốc đã bật đèn xanh cho các nhà máy lọc dầu của mình vận chuyển nhiều xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay hơn, nới lỏng các hạn chế. Ở những nơi khác, các nhà máy chế biến tại Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng có thể được hưởng lợi.

"Châu Á đã được cung cấp dầu thô dồi dào trong tháng qua và các nhà máy lọc dầu đã hoạt động hết công suất để tận dụng lợi thế từ chênh lệch giá sản phẩm mạnh", June Goh, nhà phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại Sparta Commodities SA, cho biết, đề cập đến ước tính về biên lợi nhuận chế biến.

Điều đó cho thấy việc xuất khẩu nhiên liệu từ khu vực này sang các thị trường phương Tây, bao gồm cả châu Âu, “là khả thi nếu chi phí vận chuyển hàng hóa trở nên thuận lợi hơn và các chính phủ không thực hiện các thay đổi chính sách nhằm hạn chế xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu”, bà nói thêm.

Tại Ấn Độ, các nhà máy điện của quốc gia này có vị trí địa lý thuận lợi để giải quyết tình trạng thiếu hụt ở châu Âu vào thời điểm họ đang dư dả nguồn cung dầu thô giá rẻ từ Nga và đang hoạt động hết công suất khi mùa mưa làm giảm nhu cầu trong nước. Hai trong số các nhà máy lớn nhất, do Nayara Energy Ltd và Reliance Industries Ltd điều hành, cũng vừa hoàn thành công tác bảo trì theo kế hoạch.

Hiện tại, tình hình vẫn còn biến động, và châu Á có thể sẽ ưu tiên người tiêu dùng nội địa một lần nữa, như một số chính phủ đã từng làm trong giai đoạn đầu của cuộc chiến. Một dấu hiệu cho thấy sự thay đổi này là việc Ấn Độ lại tăng thuế đối với xuất khẩu dầu diesel và nhiên liệu máy bay.

Ông Goh của Sparta cho biết: “Tình hình ở châu Á có thể sẽ thay đổi trong vài tuần tới khi các nhà máy lọc dầu đánh giá lại chương trình nhập khẩu dầu thô của họ, điều mà có thể không thành hiện thực khi dòng chảy qua eo biển Hormuz lại bị gián đoạn nghiêm trọng hơn”.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế cũng đưa ra lời cảnh báo, nhấn mạnh những rủi ro đối với các nền kinh tế châu Á nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa lâu hơn nữa. “Chúng ta có thể lại phải đối mặt với một số khó khăn đối với các nền kinh tế toàn cầu, bao gồm cả các nền kinh tế trong khu vực, các quốc gia đang phát triển và châu Á”, ông Fatih Birol nói với đài truyền hình Bloomberg trong một cuộc phỏng vấn.

Ông Birol cho biết, mặc dù sự gián đoạn nguồn cung năng lượng và nguyên liệu thô ở vùng vịnh Ba Tư đã ảnh hưởng đến các nền kinh tế như Hàn Quốc và Nhật Bản, nhưng các quốc gia như Bangladesh, Pakistan và Ấn Độ dễ bị tổn thương hơn nhiều trước những sự gián đoạn như vậy./.

Nguon: Petrotimes