Mỹ tập kích đảo chiến lược Qeshm của Iran, xung đột "nóng" trở lại

Theo tờ Wall Street Journal ngày 2/11, quân đội Mỹ đã tiến hành cuộc tập kích nhằm vào các mục tiêu trên đảo Qeshm của Iran trong khuôn khổ loạt đòn đánh bí mật, có quy mô hạn chế nhằm vào nước này trong những tuần gần đây. Các quan chức Mỹ mô tả đây là hoạt động mang tính chất phòng vệ, nhằm ngăn Iran tự do tấn công các tàu thương mại hoạt động tại eo biển Hormuz.

Trước đó, hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đưa tin đã xảy ra một số tiếng nổ trên đảo Qeshm trong ngày 2/11, song không nêu rõ nguyên nhân. Một quan chức Mỹ nói với hãng thông tấn AP rằng cuộc tập kích mang tính phòng vệ tại eo biển Hormuz nhắm vào các lực lượng Iran sử dụng tên lửa phòng không để đối phó với phương tiện quân sự Mỹ.

Theo CNN, các bệ phóng tên lửa phòng không của Iran bị tấn công sau khi tìm cách bắn hạ một tiêm kích Mỹ hoạt động trong khu vực. Khác với những giai đoạn trước của xung đột Trung Đông, Washington không công khai thông tin về các cuộc tập kích này. Một quan chức Mỹ cho biết chính quyền cố tình giữ kín chiến dịch nhằm tránh phát đi tín hiệu rằng nước này có ý định nối lại hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran.

Đảo Qeshm có vị trí chiến lược tại cửa ngõ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. Iran đặt tại đây một căn cứ tên lửa ngầm, căn cứ hải quân và nhà máy khử muối quy mô lớn. Hòn đảo này từng là mục tiêu trong các đợt giao tranh trước đây giữa Mỹ và Iran, đồng thời Washington cũng từng thảo luận về khả năng kiểm soát khu vực này.

Diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc các phương án đối phó với Iran. Theo các quan chức Mỹ, Washington đã chuẩn bị nhiều lựa chọn, từ tăng cường không kích, siết chặt trừng phạt kinh tế đến phong tỏa thương mại. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng tiến hành các bước chuẩn bị cho khả năng mở rộng chiến dịch quân sự, trong đó có việc điều chuyển thêm hệ thống phòng không và đạn dược tới Trung Đông trong những tuần gần đây.

Một số quan chức Mỹ cho biết Washington dường như đã thông báo với các quốc gia vùng Vịnh về khả năng quân đội Mỹ triển khai một chiến dịch ngắn nhưng dữ dội nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Tuần trước, Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cũng đã tới Nhà Trắng báo cáo với Tổng thống Trump về tình hình xung đột.

Tuy nhiên, những tín hiệu ngoại giao giữa hai nước vẫn đang được duy trì. Phát biểu ngày 2/11, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã không giao chiến với Iran trong nhiều tháng, đồng thời bày tỏ tin tưởng hai bên có thể đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng cho biết các cuộc tham vấn giữa Washington và Tehran đã đạt được một số tiến triển, đồng thời khẳng định cả ông và Tổng thống Trump đều lạc quan về triển vọng giải quyết vấn đề thông qua đàm phán.

Dù vậy, ông Vance lưu ý tình hình vẫn khó đoán định và Tổng thống Trump không loại trừ khả năng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong tương lai hoặc áp dụng những biện pháp cứng rắn khác đối với nước này.

Về phía Tehran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các cuộc tham vấn với Mỹ thông qua trung gian Qatar và Pakistan đang diễn ra khẩn trương. Ông nhấn mạnh khả năng đạt được thỏa thuận phụ thuộc vào ý chí chính trị của Washington. Trong khi đó, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã cho phép chính phủ tiến hành đàm phán với Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột.

Những diễn biến trên cho thấy Mỹ vẫn duy trì sức ép quân sự đối với Iran, đồng thời để ngỏ khả năng mở rộng chiến dịch nếu các nỗ lực ngoại giao không đạt kết quả. Trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh hàng hải và thị trường năng lượng toàn cầu, triển vọng đàm phán giữa Washington và Tehran sẽ là yếu tố quan trọng định hình diễn biến tiếp theo của cuộc khủng hoảng./.

Nguồn: Năng lượng quốc tế