Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Ả Rập Xê-út tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông, từ đó ảnh hưởng tới giá dầu.
![]() |
Giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh trong phiên giao dịch cuối tuần qua, lên mức cao nhất trong gần sáu tháng, khi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Ả Rập Xê-út làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông. Diễn biến này cho thấy thị trường đang đặt trọng số ngày càng lớn vào rủi ro địa chính trị, bất chấp xuất khẩu dầu thô của khu vực đã có dấu hiệu phục hồi.
Theo Reuters, giá dầu Brent giao tháng gần nhất chốt phiên ngày 23/10 ở mức 116,72 USD/thùng, tăng 3,55 USD, tương đương 3,14%. Dầu WTI của Mỹ tăng 3,80 USD, tương đương 3,8%, lên 103,27 USD/thùng. Trong phiên, giá Brent có thời điểm chạm 117,45 USD/thùng. Tính chung cả tuần, Brent tăng khoảng 6%, trong khi WTI tăng 2,3%.
Yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy giá dầu không chỉ nằm ở số lượng dầu đang được khai thác hay xuất khẩu, mà còn ở nguy cơ các cuộc tấn công lan rộng tới những mắt xích trọng yếu của chuỗi cung ứng năng lượng. Trong những ngày gần đây, xung đột giữa Ả Rập Xê-út và lực lượng Houthi tại Yemen tiếp tục leo thang. Saudi Aramco đã yêu cầu nhân viên sơ tán khỏi trụ sở tại Dhahran, trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào Ả Rập Xê-út làm dấy lên lo ngại về an toàn của cơ sở năng lượng và hoạt động vận chuyển dầu.
Đối với thị trường dầu mỏ, đây là rủi ro đặc biệt nhạy cảm bởi Ả Rập Xê-út là một trong những nhà xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới. Bất kỳ cuộc tấn công nào gây thiệt hại thực tế cho các cơ sở khai thác, xử lý, lưu trữ hoặc xuất khẩu dầu đều có thể làm giảm nguồn cung sẵn có, đồng thời khiến các nhà giao dịch phải định giá lại nguy cơ gián đoạn trong tương lai. Ngay cả khi chưa có bằng chứng về sự sụt giảm lớn trong sản lượng, khả năng xung đột mở rộng vẫn đủ sức đẩy giá dầu lên cao.
Rủi ro còn lan sang các tuyến vận tải biển chiến lược. Eo biển Hormuz giữ vai trò huyết mạch đối với dòng chảy dầu khí từ vịnh Ba Tư, trong khi khu vực lân cận Bab el-Mandeb là cửa ngõ quan trọng nối Biển Đỏ với vịnh Aden. Các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại và những diễn biến quân sự quanh hai khu vực này khiến chi phí bảo hiểm, vận tải và tổ chức hành trình trở nên khó dự đoán hơn. Reuters đánh giá tháng 10 là giai đoạn đặc biệt căng thẳng đối với an ninh hàng hải thương mại tại eo biển Hormuz và các vùng biển lân cận.
Điều đáng chú ý là giá dầu tăng trong bối cảnh thị trường chưa ghi nhận sự gián đoạn hoàn toàn của dòng xuất khẩu dầu thô Trung Đông. Theo số liệu được Reuters dẫn lại, xuất khẩu dầu thô của khu vực đạt khoảng 17 triệu thùng/ngày trong tuần gần nhất được đề cập, so với mức bình quân khoảng 18 triệu thùng/ngày trong 12 tháng trước khi chiến tranh Iran bùng phát. Điều đó cho thấy nguồn cung đã phục hồi đáng kể, nhưng vẫn chưa hoàn toàn trở lại trạng thái trước xung đột.
Khoảng cách tương đối nhỏ giữa hai mức xuất khẩu không đồng nghĩa thị trường đã an toàn. Trong điều kiện căng thẳng quân sự kéo dài, chỉ một sự cố tại cảng xuất khẩu, đường ống dẫn dầu hoặc tuyến hàng hải cũng có thể làm thay đổi nhanh chóng cán cân cung - cầu. Vì vậy, đà tăng hiện nay phản ánh cả những rủi ro nguồn cung hiện hữu lẫn phần bù rủi ro mà giới giao dịch cộng thêm để phòng ngừa khả năng tình hình xấu đi.
Dù vậy, thị trường vẫn có những yếu tố có thể kiềm chế giá dầu trong ngắn hạn. Ngày 23/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc chiến với Iran có thể kết thúc nhanh chóng, nhưng đồng thời để ngỏ khả năng để xung đột tự giảm nhiệt theo thời gian. Những tín hiệu như vậy chưa đủ để đảo chiều tâm lý thị trường, song cho thấy triển vọng ngoại giao vẫn là biến số có thể khiến giá dầu điều chỉnh mạnh nếu xuất hiện dấu hiệu hạ nhiệt đáng tin cậy.
Nguồn cung bổ sung cũng có thể tạo sức ép nhất định. Lô dầu diesel đầu tiên của Nga hướng tới Mỹ theo thỏa thuận xuất khẩu nhiên liệu giữa hai nước đã được ghi nhận trên hành trình tới New York. Đồng thời, Đức bắt đầu triển khai động thái bán dầu diesel, dầu sưởi và dầu thô từ kho dự trữ chiến lược. Tuy nhiên, những biện pháp này chủ yếu hỗ trợ nguồn cung sản phẩm lọc dầu và giảm bớt sức ép đối với thị trường nhiên liệu; chúng không thể ngay lập tức loại bỏ nguy cơ gián đoạn dầu thô tại Trung Đông.
Một diễn biến khác cần theo dõi là việc Libya đóng van đường ống vận chuyển dầu từ các mỏ Hamada và Tahara tới cảng Zawiya, khiến hoạt động khai thác tại các mỏ này bị ảnh hưởng. Sự cố bổ sung thêm rủi ro đối với nguồn cung dầu toàn cầu, dù tác động thực tế còn phụ thuộc vào thời gian gián đoạn và khả năng khôi phục vận hành.
Trong tuần này, hướng đi của giá dầu nhiều khả năng tiếp tục phụ thuộc vào diễn biến quân sự tại Trung Đông, mức độ an toàn của hoạt động vận tải qua Hormuz và khả năng các bên tìm được lối thoát ngoại giao./.
Nguon: Nang luong quoc te