Nếu phong tỏa eo biển Hormuz là “kíp nổ địa chính trị”, thì phản ứng của thị trường dầu mỏ và kim loại quý chính là “sóng xung kích kinh tế” có thể lan rộng toàn cầu.
Trong khi các nhà hoạch định chính sách còn đang bàn thảo biện pháp kiểm soát rủi ro, thì thị trường tài chính toàn cầu đã bắt đầu phản ứng: Giá dầu tăng mạnh, vàng khoảng 3.430-3.445 USD/oz, cao nhất trong khoảng 2 tháng - biểu hiện rõ của tâm lý “trú ẩn” trước khủng hoảng Trung Đông. Còn bạc - kim loại quý vừa công nghiệp vừa đầu tư - cũng có dấu hiệu tăng tốc trong nỗi lo chiến tranh và suy thoái.
Eo biển Hormuz và phản ứng “dây chuyền” thị trường dầu mỏ
Chỉ riêng khả năng Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã làm dấy lên nguy cơ gián đoạn đến 20% nguồn cung dầu toàn cầu - tương đương hơn 17 triệu thùng/ngày. Điều này khiến các nhà đầu tư, hãng vận tải và Chính phủ không thể làm ngơ.
Sự biến động của giá dầu không chỉ phản ánh quy luật cung - cầu, mà còn là phản ứng tâm lý, tài chính và địa chính trị. Ngay cả khi chưa có đạn bắn ra eo biển, chỉ cần tín hiệu đe dọa, các hãng bảo hiểm biển lập tức tăng phí rủi ro, doanh nghiệp nhập khẩu dầu hoãn ký hợp đồng mới, các ngân hàng trung ương lo ngại vòng xoáy lạm phát quay trở lại.
Phân tích của S&P Global cho thấy, nếu Hormuz bị phong tỏa 1 tuần, có thể gây thiếu hụt từ 10-20% nguồn cung quốc tế, khiến giá dầu thô Brent có thể tăng lên 150-200 USD/thùng. Nếu kéo dài hơn 1 tháng, kịch bản giá dầu “chạm ngưỡng 300 USD” dù hiếm gặp, nhưng không thể loại trừ, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng tại Lebanon, Yemen và vùng biên Israel - Syria có thể leo thang cùng lúc.
Giá dầu tăng - chất xúc tác của kim loại quý
Lịch sử cho thấy, giá dầu và giá vàng - bạc có mối quan hệ liên đới phức tạp. Khi giá dầu tăng do khủng hoảng hoặc chiến tranh, hai luồng tác động cùng lúc xảy ra.
Về kênh lạm phát, dầu tăng giá sẽ kéo theo chi phí vận tải, sản xuất, năng lượng - từ đó đẩy lạm phát toàn cầu lên cao. Khi lạm phát tăng, nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các tài sản rủi ro (cổ phiếu, tiền kỹ thuật số) để chuyển sang vàng, bạc, bạch kim - vốn được xem là “hầm trú ẩn truyền thống”.
Về kênh lãi suất và tiền tệ, giá dầu tăng khiến ngân hàng trung ương khó kiểm soát lạm phát, buộc phải duy trì lãi suất cao hoặc bơm thanh khoản phòng ngừa khủng hoảng tài chính. Trong cả hai trường hợp, tâm lý phòng thủ chiếm ưu thế, thúc đẩy giá kim loại quý đi lên./.
Nguồn: Petrotimes (trích dẫn)